Evcil Hayvan Tuvaletine Eğitmek
Tuvalet eğitimi, yeni bir evcil hayvanla yaşamaya başladığınızda ilk halletmeniz gereken konudur. İyi haber: köpekler ve kediler doğaları gereği yattıkları yeri kirletmek istemez. Yani doğal eğilim sizden yana. Yapmanız gereken, doğru yeri göstermek ve tutarlı davranmak.
Aşağıdaki adımlar hem yavru hem yetişkin hayvan için geçerli. Yetişkinlerde süre biraz daha uzun olabilir, çünkü eski alışkanlıkları silmek gerekir.
Başlamadan Önce Hazırlık
- Köpek için: tuvalet çişi pedi veya sabit bir dış mekan noktası, tasma, ödül maması.
- Kedi için: kum kabı, topaklanan kum, kürek, ayrı bir sessiz köşe.
- Her ikisi için: enzimli temizleyici. Normal deterjan koku bırakır, hayvan aynı yere tekrar gider.
Amonyak içeren temizleyici kullanmayın. Kokusu idrarı andırır ve hayvanı o noktaya çeker.
Köpek Tuvaletine Eğitmek: Adım Adım
- Rutin kurun. Köpeği her sabah kalkınca, her yemekten 15-20 dakika sonra, her uyku sonrası ve yatmadan önce dışarı çıkarın. Yavrularda aralık 2 saati geçmesin.
- Tek bir nokta belirleyin. Her seferinde aynı yere götürün. Kendi kokusu orada birikince süreç hızlanır.
- Sessiz bekleyin. Noktaya varınca oynamayın, konuşmayın. Köpek koklayıp dolanacak, sonra işini yapacak. Ortalama 3-5 dakika.
- Anında ödüllendirin. İşini bitirdiği saniye içinde övün ve küçük bir ödül verin. Eve döndükten sonra verilen ödülün bağlantısı kurulmaz.
- Sinyalleri öğrenin. Yerleri koklamak, dönmeye başlamak, huzursuzca kapıya bakmak. Bu işaretleri görünce hemen çıkarın.
- Kaza olursa sessiz kalın. Temizleyin, tepki vermeyin. Bağırmak korku yaratır, köpek gizli yerlere yapmaya başlar.
- Alanı kademeli açın. İlk günlerde köpeğin serbest dolaştığı alanı küçük tutun. Kaza sayısı düştükçe alanı genişletin.
- Ped kullanıyorsanız kaydırın. Ped ile başladıysanız, her birkaç günde pedi kapıya doğru birkaç adım kaydırın. Sonunda dışarıya taşıyın.
Yavru köpekler mesanesini uzun süre tutamaz. Kaba bir ölçü olarak ay sayısı kadar saat: 3 aylık yavru yaklaşık 3 saat. Bunu aşan beklenti kazayla sonuçlanır.
Kedi İçin Kum Alışkanlığı
- Kabı doğru yere koyun. Sessiz, ulaşılabilir, mama ve su kabından uzak bir köşe. Kediler yemek yediği yerin yanına tuvaletini yapmaz.
- Kum türünü kediye seçtirin. Çoğu kedi ince taneli, kokusuz topaklanan kumu tercih eder. Parfümlü kumlar reddedilebilir.
- Kabı tanıtın. Kediyi eve getirdiğinizde nazikçe kum kabına koyun. Genelde bir iki denemede kavrar.
- Günlük temizleyin. Topakları her gün alın. Kirli kum, kedinin başka yer aramasının bir numaralı sebebidir.
- Kap sayısını ayarlayın. Kedi sayısı + 1 kadar kap ideal. Tek kediyle bile iki kap, çok katlı evlerde işe yarar.
- Kabı tamamen yıkarken kokuyu tamamen silmeyin. Kuvvetli kimyasal kokular kediyi uzaklaştırır. Ilık su ve az sabun yeterli.
Ne Kadar Sürer?
| Durum | Yaklaşık süre |
|---|---|
| Yavru kedi, kum kabı | Birkaç gün |
| Yavru köpek, temel alışkanlık | 2-4 hafta |
| Yavru köpek, tam güvenilir | 4-6 ay |
| Yetişkin köpek, yeni ev | 1-3 hafta |
Bu süreler kesin değil. Irk, geçmiş yaşantı ve sizin tutarlılığınız belirleyici.
Sık Yapılan Hatalar
- Cezalandırmak. Burnunu pisliğe sürtmek, bağırmak, azarlamak. Bunlar öğretmez, sadece korkutur ve süreci uzatır.
- Geç ödül. Beş dakika sonra verilen ödül, doğru davranışla ilişkilendirilmez.
- Rutin bozmak. Hafta içi 07:00, hafta sonu 11:00 çıkmak kafa karıştırır. Saatler yakın olsun.
- Su kısıtlamak. Kaza olmasın diye suyu azaltmak sağlığa zarar verir. Su daima erişilebilir olmalı.
- Yanlış temizleyici. Koku kalırsa aynı nokta tekrar tuvalet olur.
- Kum kabını banyoya kilitlemek. Kapı kapalıysa kedi giremez ve alternatif arar.
- Ani gerilemeyi görmezden gelmek. Alışkanlığı oturmuş bir hayvan birden yerlere yapmaya başladıysa idrar yolu enfeksiyonu, böbrek sorunu veya stres olabilir. Bu durumda eğitim değil veteriner kontrolü gerekir.
- Beslenme düzensizliği. Sürekli değişen mama ve gün boyu açık bırakılan kâse, sindirim ritmini bozar. Öğün düzeni tuvalet düzenini de kolaylaştırır.
Küçük Ama Etkili İpuçları
- Köpeğin işini yaptığı anda tek bir kelime kullanın ("tuvalet" gibi). Zamanla komuta dönüşür.
- Gece son çıkışı yatmadan hemen önce yapın, sabah ilk işiniz yine çıkış olsun.
- Kaza yerlerini not edin. Belirli bir köşe tekrarlıyorsa oraya oyuncak veya yatak koy