Yaşlı Evcil Hayvan Bakımı
Evcil hayvanlar yaşlanır. Bu süreç sessiz başlar. Bir gün bakarsınız, köpeğiniz merdivenlerde duraksıyor ya da kediniz favori pencere kenarına atlamıyor.
Yaşlı köpek ve kedi bakımı, genç bir hayvanın bakımından çok farklı değildir. Sadece daha dikkatli, daha düzenli ve daha yavaş olmanız gerekir. Aşağıda adım adım ne yapmanız gerektiğini bulacaksınız.
Hayvanım ne zaman "yaşlı" sayılır?
Tek bir yaş sınırı yok. Tür ve ırk belirleyici.
| Tür / Boyut | Yaşlılığın başladığı dönem |
|---|---|
| Kedi | Yaklaşık 10-11 yaş |
| Küçük ırk köpek | Yaklaşık 9-10 yaş |
| Orta ırk köpek | Yaklaşık 7-8 yaş |
| Büyük ve dev ırk köpek | Yaklaşık 5-6 yaş |
Yani 40 kiloluk bir köpek, 4 kiloluk bir köpekten daha erken yaşlanır. Bunu bilmek erken davranmanızı sağlar.
Adım adım yaşlı evcil hayvan bakımı
-
Veteriner kontrol sıklığını ikiye çıkarın. Genç hayvanda yılda bir kontrol yeterliyken, yaşlıda altı ayda bir uygundur. Kan tahlili, idrar tahlili ve tartı bu ziyaretlerin standart parçası olmalı. Aşı ve düzenli kontrol takvimini anlattığımız bölüm burada işinize yarar; yaşlılıkta aşı programı veterinerin değerlendirmesiyle sadeleşebilir.
-
Kiloyu ayda bir ölçün. Sessiz kilo kaybı, yaşlı kedilerde böbrek ve tiroid sorunlarının ilk işaretidir. Kilo artışı ise eklemleri yorar. Küçük hayvanları mutfak tartısıyla, büyükleri veteriner tartısıyla ölçün ve bir deftere yazın.
-
Mamayı yaşa uygun hale getirin. Yaşlı formüller genelde daha az kalori, daha kaliteli protein ve eklem destekleyici katkı içerir. Ancak "yaşlı" yazan her mama her hayvana uymaz. Böbrek değeri bozuksa fosfor kısıtlı, kilo kaybı varsa kalorisi yüksek mama gerekir. Karar tahlil sonucuna göre verilir.
-
Su tüketimini artırın. Yaşlı hayvanlarda böbrekler daha hassastır. Evin farklı noktalarına su kabı koyun. Kediler akan suyu sever, çeşme tipi kaplar işe yarar. Kuru mamaya biraz ılık su eklemek ya da ıslak mamaya geçmek de yardımcı olur.
-
Eklemleri koruyun. Kaygan zeminlere kaymaz halı ya da paspas serin. Yatağı yükseltilmiş, kenarları alçak bir modele çevirin. Kedinin sevdiği pencere kenarına basamak koyun. Rahat bir yatak, yaşlılıkta lüks değil ihtiyaçtır; konfor konusunu ayrıntılı işlediğimiz bölümde ölçü ve malzeme önerileri var.
-
Egzersizi kesmeyin, kısaltın. Günde bir uzun yürüyüş yerine üç kısa yürüyüş yapın. Sıcak saatlerden kaçının. Kediye yerde sürünen oyuncaklarla, zıplatmadan oyun kurun. Hareket, kas kütlesini korur ve kas kütlesi yaşlıda hayat kalitesidir.
-
Ağız içine bakmayı alışkanlık yapın. Diş taşı, kırık diş ve diş eti çekilmesi yaşlıda çok yaygındır. Ağrıyan diş yüzünden yemek yemeyen hayvan zayıflar. Haftada iki kez fırçalama bile fark yaratır. Diş sağlığı bölümündeki fırçalama alıştırma adımlarını uygulayın.
-
Tırnak, tüy ve deriyi haftalık kontrol edin. Yaşlı hayvan daha az hareket eder, tırnakları kendiliğinden aşınmaz. Uzun tırnak duruşu bozar ve ağrı yapar. Tarama sırasında elinizi tüm bedende gezdirin. Yeni bir şişlik, yara veya sertlik fark ederseniz not alın.
-
Tuvalet alışkanlığındaki değişimi ciddiye alın. Kum kabına yetişemeyen kedi inatçı değil, hastadır ya da eklemleri ağrıyordur. Kenarları alçak, geniş bir kap alın. Kabı hayvanın yaşadığı kata taşıyın. Ani sıklaşma veya azalma varsa veterinere gidin.
-
Duyu kayıplarına ev düzenini uyarlayın. Görme azalırsa mobilya yerini değiştirmeyin. İşitme azalırsa el işaretleri öğretin. Yaklaşırken hafifçe dokunup varlığınızı belli edin, ani dokunuş korkutur.
-
Zihni çalıştırın. Yaşlı hayvanda gece huzursuzluğu ve şaşkınlık görülebilir. Koku oyunları, mama saklama, kısa eğitim tekrarları beyni uyarır. Beş dakikalık seanslar yeterlidir.
-
Bir "değişim defteri" tutun. İştah, su tüketimi, tuvalet, uyku, huy. Bu beş başlığı haftalık yazın. Veteriner için en değerli veri budur.
Sık yapılan hatalar
- "Yaşlandı, normal" demek. Yavaşlama normal olabilir. Ağrı, kilo kaybı, kötü koku, aşırı su içme normal değildir. Bunlar hastalık işaretidir.
- Mamayı bir günde değiştirmek. Yaşlı sindirim sistemi ani geçişi kaldırmaz. Yeni mamayı 7-10 gün içinde kademeli karıştırın. Beslenme hataları bölümünde bu geçiş tablosunu bulabilirsiniz.
- İnsan ağrı kesici vermek. Parasetamol ve ibuprofen kedi ve köpekte zehirlidir. Asla vermeyin.
- Egzersizi tamamen kesmek. Hareketsizlik kas erimesini hızlandırır ve eklem ağrısını artırır.